Ảnh Vietnamnet

Đỗ Cảnh Thìn

8 giờ sáng ngày 26/9, một thời khắc định mệnh đã gieo tai ương xuống đầu những người đang thi công trên công trường xây dựng cầu Cần Thơ, tạo ra một thảm họa quốc gia. Hai nhịp cầu vừa đổ bê tông đã đổ sập xuống. Cả nước kinh hoàng và đau thương ập đến.
Có thể nói, chưa bao giờ chúng ta chứng kiến một vụ tai nạn sập cầu kinh hoàng đến như vậy. Những khối bê tông cốt thép khổng lồ trong khoảnh khắc đã biến thành một đống đổ nát. Trong sự đau thương đó, đồng bào và chiến sỹ cả nước đang hướng về công trình xây dựng cây cầu được coi là lớn nhất khu vực Đông Nam á với mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng với sự chia sẻ và xót xa. Mọi hoạt động cứu hộ đang được tiến hành khẩn trương nhằm cứu chữa những người còn có hi vọng sống sót và tìm kiếm xác nạn nhân xấu số; rồi hoạt động quyên góp cứu trợ, hiến máu nhân đạo, hoạt động tình nguyện… được dấy lên mạnh mẽ. Điều này, càng sáng rõ thêm truyền thống đạo lý “thương người như thể thương thân” của dân tộc, thấy trách nhiệm và nỗ lực của Chính phủ, các cơ quan, địa phương có liên quan.
Tuy nhiên, ở một góc độ nào đó, chúng ta không khỏi băn khoăn, lo lắng về chất lượng các công trình xây dựng, về việc tổ chức cứu hộ mỗi khi có thảm họa. Mặc dù các lực lượng tham gia cứu hộ đã có rất nhiều cố gắng, nhưng chính họ cũng phải thừa nhận, hoạt động cứu hộ của ta còn thiếu tính chuyên nghiệp, thiếu hẳn các phương tiện cần thiết. Với những khối sắt thép đồ sộ và ngổn ngang ấy, chỉ với dụng cụ thô sơ và bằng tay thì thiệt hại về nhân mạng sẽ cao hơn khi cứu trợ được tổ chức tốt.
Chúng ta còn nhớ cách đây ít năm, khi vụ cháy xảy ra ở Trung tâm Thương mại Quốc tế ở TP Hồ Chí Minh, cũng đã có hàng chục người chết và bị thương mà một trong những nguyên nhân quan trọng là việc cứu hộ không được quan tâm đúng mức. Khi đó, người ta mới chợt nhận ra rằng, chúng ta không có những chiếc xe thang chuyên dụng, những máng trượt, hoặc đơn giản hơn là những tấm đệm không khí cho nạn nhân nhảy từ trên cao xuống. Thậm chí, đến phương tiện của lực lượng trực tiếp đến cứu chữa cũng hoàn toàn thô sơ. Khi cả đất nước là công trường trong tiến trình hiện đại hóa thì những tai nạn bất thường lớn, nhỏ là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu chúng ta không có một lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp và có các thiết bị cần thiết thì hậu quả xảy ra khi có tai nạn sẽ rất nặng nề.
Nguyên nhân của vụ tai nạn kinh hoàng này các cơ quan chức năng đã và đang làm rõ, nhưng một câu hỏi lớn đặt ra là: Với một công trình xây dựng quan trọng, có độ bền vĩnh cửu như vậy, trong khi “trời yên, biển lặng” mà lại đổ sụp xuống như một tấm thảm mục thì khó ai có thể yên tâm khi nó được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Dù nguyên nhân nào (rõ ràng không phải do thiên tai), đơn vị quản lý, đầu tư, thi công cũng không thể chối bỏ trách nhiệm được. Một quan chức của Văn phòng Bộ GTVT nói rằng đơn vị thi công là những nhà thầu nước ngoài có công nghệ và năng lực rất tốt. Nhưng tốt sao không dự tính được tất cả các yếu tố để đảm bảo an toàn? Chúng ta có nên cứ bị ám thị bởi các nhà thầu nước ngoài khi thi công các công trình quan trọng? Các nhà giám sát thi công trách nhiệm đến đâu? Đành rằng, những nhà thầu có tên tuổi luôn khẳng định được “thương hiệu”, nhưng nếu cứ tin tưởng một cách cảm tính và phó mặc cho họ thì hẳn sẽ nhận lấy những hậu quả đáng tiếc. Thực tế ở một số công trình đã chứng minh điều đó. Không phải chúng ta có cái nhìn tiêu cực, nhưng từ vụ sập cầu này, các cơ quan có trách nhiệm cần nhận thấy trách nhiệm trước sinh mạng của người dân, độ bền vững của các công trình của đất nước.