Khu đất bị bỏ hoang

Từ nhiều tháng nay, một số hộ dân ở phường Gia Thụy, quận Long Biên có đất ở khu vực cánh đồng Mả Tre bị giải tỏa, đã viết đơn kêu cứu gửi đi nhiều nơi, phản ánh việc Ban Quản lý dự án (QLDA) quận Long Biên thực hiện DA xây dựng cụm công trình phường Gia Thụy có biểu hiện thiếu dân chủ, không công khai khi giải phóng mặt bằng (GPMB) và đền bù không thỏa đáng, gây thiệt hại cho dân. Sự thật như thế nào?
Thông báo chưa đến dân?
Ngày 30/9/2004, UBND TP Hà Nội có quyết định tạm giao 55.400m2 đất tại phường Gia Thụy cho Ban QLDA quận Long Biên điều tra số liệu GPMB chuẩn bị đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Trong đơn kiến nghị, một số bà con các tổ 11, 12, 13, 14 ở phường Gia Thụy cho rằng: Phường chỉ thông báo 1 lần trên hệ thống truyền thanh về DA này. Ngoài ra, Ban QLDA quận Long Biên và phường Gia Thụy không có bất cứ thông báo chi tiết bằng văn bản, cũng không niêm yết công khai cho dân biết quá trình đền bù GPMB thực hiện ra sao; người dân không được tham gia bàn bạc về việc lấy đất khu vực này với các cơ quan có thẩm quyền. Vì thế, nên gần trăm hộ dân đã bất hợp tác với cơ quan chức năng. Trước tình hình trên ngày 3/3/2005, Ban QLDA ra văn bản đề nghị UBND phường Gia Thụy cắt điện, nước, không cho dân canh tác tại cánh đồng Mả Tre. Việc làm này khiến bà con rất bức xúc. Thời gian kéo dài 6 tháng mà Ban QLDA không có một động thái gì về chế độ đền bù GPMB và các khoản đền bù, hỗ trợ cho dân. Cứ thế, UBND quận Long Biên và Ban QLDA quận đã để DA này bị “treo” đến hơn 2 năm nay mà không hề có bất cứ thông báo nào cho dân, khiến ruộng đất ở đây bị bỏ hoang .
Ông Phạm Anh Dũng, Phó Giám đốc Ban QLDA cho chúng tôi biết: Ban QLDA đã làm đúng quy định của TP về trình tự công việc đã thực hiện GPMB để thực hiện DA xây dựng cụm các công trình phường Gia Thụy. Cuối năm 2004, UBND phường và Tổ công tác GPMB mời các hộ dân cùng kiểm đếm, kiểm tra diện tích đất, cây trồng, tài sản trong phạm vi GPMB (cánh đồng Mả Tre). Tuy nhiên, chỉ có hơn 100 hộ kê khai, còn 99 hộ không phối hợp kiểm đếm. Trong quá trình thực hiện, TP lại có sự thay đổi về chính sách bồi thường nên sau 3 lần lên phương án phê duyệt điều chỉnh giá bồi thường thiệt hại, Ban chỉ đạo GPMB nhận được 65 đơn kiến nghị của dân. Các kiến nghị của người dân, UBND quận Long Biên đều trả lời bằng văn bản. Ngoài ra, quận còn tổ chức 4 buổi đối thoại trực tiếp với các hộ dân để giải thích những khúc mắc của bà con. Sau đó, quận ra thông báo và động viên bà con nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, bàn giao mặt bằng.
Bà con thắc mắc: “Đất 5% của dân đã được Nhà nước cấp GCNQSDĐ, tại sao không được Ban QLDA hỗ trợ theo giá đất liền kề. (tức là từ 20%-50% giá đất liền kề)? Ông Dũng cho biết: “Mặc dù chúng tôi đã giải thích rất rõ tại mục 4.3 khoản 2 phần 4 Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 7/12/2004 của Bộ Tài Chính (hướng dẫn thi hành Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất) ghi rõ: “Đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư phải là thửa đất trong khu dân cư; đất vườn ao liền kề với đất ở trong khu dân cư là thửa đất có ít nhất một mặt tiếp giáp với đất ở trong khu dân cư. Mức hỗ trợ trong khoảng từ 20% đến 50% do UBND cấp tỉnh quyết định theo đề nghị của Sở Tài chính, có sự tham gia của các ngành liên quan cho phù hợp với thực tế tại địa phương”, nhưng một số bà con vẫn chỉ hiểu đơn thuần phải được hỗ trợ 20-50% mà không hiểu thêm vế cuối câu rằng còn tùy thuộc vào từng điều kiện địa phương.
Như vậy, toàn bộ diện tích 55.400m2 đất gồm 200 thửa đất của 203 hộ dân tại cánh đồng Mả Tre không thuộc tiêu chí nói trên. Tức là, không được hỗ trợ từ 20%-50% giá đất ở liền kề. Toàn bộ diện tích đất này được UBND TP Hà Nội xác định là đất nông nghiệp nội thành, nó là đất nông nghiệp loại 1 với đơn giá 126.000 đồng/m2 được nhân gấp 2 lần là 252.000 đồng/m2, cộng tất cả các khoản tiền hỗ trợ thì 1m2 đất ở đây là 365.000 đồng/m2 đất. Theo ông Đặng Nhật Thăng, quận Long Biên, việc UBND quận phê duyệt giá bồi thường hỗ trợ đối với đất khu vực Mả Tre là đúng pháp luật.
Ngoài ra, bà con còn thắc mắc con số chênh lệch 3.000m2 đất thiếu so với diện tích thu hồi, Ban QLDA để đi đâu? Phải chăng có sự mờ ám hay tính chuyện ăn chia? Câu hỏi này cũng được cán bộ của Ban QLDA trả lời: Diện tích này đã được UBND TP Hà Nội cấp cho Cty TNHH Nhựa Tú Phương, về việc cấp đất không thuộc thẩm quyền của Ban QLDA. Điều chắc chắn rằng, không có việc Ban QLDA rút 3.000m2 đất này để bán cho tư nhân và không chia cho ai trong các cấp chính quyền!
Đúng pháp luật sao dân vẫn kiến nghị? Khi gặp gỡ những hộ đã nhận tiền đền bù, chúng tôi thấy công tác tuyên truyền của quận Long Biên, tuy đã làm, nhưng một số bà con chưa nắm vững quy trình và chế độ, chính sách GPMB nên vẫn không chịu nhận tiền đền bù. Cũng may, cho đến thời điểm này, chỉ còn hơn hai chục hộ trong tổng số 203 hộ chưa nhận tiền đền bù. “Tấc đất tấc vàng” trong khi mấy năm liền thấy ruộng để hoang hóa, bà con tiếc của nên vẫn muốn kiến nghị chính quyền hỗ trợ thêm âu cũng là điều dễ hiểu.
Phương Thảo