Hội đồng nghiệm thu khoa học của Thanh tra Chính phủ vừa tổ chức nghiệm thu đề tài khoa học cấp bộ: “Vai trò của báo chí đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thanh tra” do ông Vũ Văn Chiến, Phó tổng biên tập Tạp chí Thanh tra làm chủ nhiệm.

Theo đánh giá của Hội đồng, đề tài đã phân tích, đánh giá đúng vai trò của báo chí nói chung và công tác thanh tra nói riêng. Cũng như khảo sát, đánh giá thực trạng mối quan hệ, sự phối hợp giữa các cơ quan thanh tra với báo trí, nêu lên cả mặt tích cực lẫn những điểm hạn chế, tồn tại cùng nguyên nhân của nó. Từ đó, đưa ra định hướng, giải pháp cụ thể nhằm phát huy vai trò của báo chí đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thanh tra.

Qua nghiên cứu, khảo sát của nhóm tác giả đề tài cho thấy, mối quan hệ giữa các cơ quan thanh tra với báo chí còn nhiều hạn chế dẫn tới chưa phát huy hết vai trò tích cực của báo chí trong cuộc đấu tranh làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội. Theo ông Vũ Văn Chiến, tuy khác nhau về vị trí, chức năng, nhiệm vụ nhưng các cơ quan thanh tra và báo chí đều có chung mục tiêu cao cả rất giống nhau là đấu tranh, phát hiện và ngăn chặn vi phạm, tiêu cực góp phần bảo vệ kỷ cương Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Song trên thực tế, sự phối hợp công tác giữa các cơ quan thanh tra với báo chí chưa thường xuyên, thiếu sự gắn kết chặt chẽ, hiệu quả chưa cao.

Việc chưa “gặp nhau” giữa các cơ quan thanh tra với báo chí bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, phải kể đến cơ sở pháp lý cho hoạt động báo chí, các quy định pháp luật về công khai, minh bạch còn chưa đồng bộ, hoàn thiện. Hoạt động thanh tra là lĩnh vực nhạy cảm, nhiều khi kết luận thanh tra liên quan trực tiếp đến bí mật Nhà nước, an ninh quốc gia, đến quyền bí mật riêng tư, quyền tự do dân chủ của công dân dẫn đến việc công khai kết luận thanh tra đòi hỏi phải suy tính thấu đáo, thận trọng. Trên thực tế, có cơ quan thanh tra đánh giá chưa đầy đủ về vai trò, tầm quan trọng của báo chí đối với công tác thanh tra. Trong khi, cũng có nhiều trường hợp, cơ quan báo chí hoặc phóng viên chưa nhận thức rõ quy định của pháp luật nói chung, pháp luật về thanh tra; khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng nói riêng. Thậm chí, còn có hiện tượng phản ánh chưa chính xác, khách quan về vụ việc được thanh tra, về hoạt động của tổ chức và cán bộ thanh tra, làm ảnh hưởng đến uy tín, hiệu quả hoạt động của cơ quan thanh tra.

Từ thực tế đó, đề tài đã đưa ra nhiều giải pháp, kiến nghị như: xây dựng mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thanh tra với báo chí; nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền của các cơ quan báo chí trong ngành Thanh tra; hoàn thiện thể chế pháp luật về công khai và chế độ cung cấp thông tin cho báo chí; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với báo chí để đảm bảo cho báo chí hoạt động đúng các quy định của pháp luật…

Hội đồng nghiệm thu đã đánh giá cao tính cấp thiết của đề tài, nhất là các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao vai trò của báo chí đối với hiệu lực, hiệu quả thanh tra- một vấn đề mang tính thời sự của toàn ngành và cả xã hội. Mặt khác, theo đánh giá của Hội đồng, đề tài không chỉ đảm báo tốt về chất lượng như: có tính khoa học rõ ràng, khảo sát công phu, đưa ra số liệu có giá trị nghiên cứu thiết thực cũng như các giải pháp làm cơ sở cho sự điều chỉnh mối quan hệ giữa cơ quan thanh tra với báo chí… mà còn đảm bảo được tiến độ thời gian triển khai nghiên cứu theo quyết định phê duyệt của Tổng Thanh tra.