Ngày 21/01, Tại Thanh tra Chính phủ, GS TS Phùng Hữu Phú, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương đã chủ trì Hội đồng nghiệm thu đề tài khoa học trọng điểm cấp bộ “Xây dựng văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra” do Đ/c Trần Văn Truyền, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng Thanh tra làm chủ nhiệm.

Hơn 64 năm qua, kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, ngành Thanh tra Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành. Đến nay, Thanh tra Việt Nam không chỉ là hệ thống cơ quan nhà nước, thực hiện những chức năng, nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao phó mà đã trở thành một biểu tượng bảo vệ pháp luật, bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, thực tiễn hoạt động thanh tra đang bộc lộ một số tồn tại. Để xây dựng hình ảnh ngành Thanh tra ngày một đẹp hơn, một trong những yêu cầu cấp thiết đặt ra là ngành phải phát huy được những giá trị văn hoá dân tộc đồng thời cũng phát huy những nét đặc thù văn hoá của ngành góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, xây dựng môi trường văn hoá ngày càng hoàn thiện, tạo cơ sở cho việc giáo dục lý tưởng, nâng cao kiến thức kỹ năng nghề nghiệp, bản lĩnh của cán bộ thanh tra trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Do đó, việc nghiên cứu đề tài “Xây dựng văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra” là một vấn đề cấp thiết đối với ngành Thanh tra.

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài là nghiên cứu một cách có hệ thống các vấn đề lý luận về văn hoá thanh tra, chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra, thực trạng văn hoá thanh tra trong giai đoạn hiện nay, từ đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm xây dựng văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra. Từ mục tiêu và nhiệm vụ như vậy, các tác giả nhóm nghiên cứu đã dày công nghiên cứu, khảo sát thực tế xây dựng một đề tài khoa học với 3 phần: Những vấn đề lý luận về văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra; thực trạng văn hoá thanh tra và xây dựng văn hoá thanh tra, chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra; định hướng và giải pháp xây dựng văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra.

Theo các tác giả, văn hoá thanh tra là một bộ phận của văn hoá Việt Nam, thuộc văn hoá tinh thần, bao gồm những giá trị trong lịch sử phát triển ngành Thanh tra, bao gồm hệ thống các nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo, tri thức nghề nghiệp của ngành trong hệ thống chính trị- hành chính, phản ánh những giá trị của hoạt động thanh tra qua các giai đoạn lịch sử và đạo đức, phong cách quan hệ, ứng xử của cán bộ thanh tra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, công vụ và trong sinh hoạt cá nhân. Chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra là hệ giá trị được mọi người thừa nhận, có tính phổ quát, bao gồm những phẩm chất cấu thành nên nhân cách của người cán bộ thanh tra, là những nguyên tắc, quy tắc đạo đức được mọi người thừa nhận trở thành những mực thước, khuôn mẫu để xem xét, đánh giá và điều chỉnh hành vi của người cán bộ thanh tra. Chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra có quan hệ chặt chẽ với chuẩn mực pháp luật và có phạm vi rộng hơn quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cán bộ thanh tra.

Từ lý luận và thực tiễn về thanh tra và văn hoá, đề tài đã đưa ra những thuộc tính và chức năng cơ bản của văn hoá thanh tra. Đó là tính cảm động, tính nhân bản, tính sáng tạo, tính giai cấp, tính nhân dân, tính dân tộc và tính lịch sử. Về chức năng, văn hoá thanh tra có: Chức năng nhận thức, chức năng thực tiễn, chức năng giáo dục. Nhìn từ góc độ văn hoá, bất cứ chủ thể nào, nếu không thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình và kết quả hoạt động không cao thì không thể coi là có văn hoá. Vì vậy, một nội dung quan trọng của văn hoá thanh tra chính là kết quả hoạt động thanh tra. Ở góc độ này, theo đánh giá của Ban Chủ nhiệm đề tài, hiệu quả hoạt động thanh tra đang ngày càng cao hơn. Kết quả khảo sát do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tiến hành năm 2008 tại 7.820 doanh nghiệp cho thấy, các doanh nghiệp đều đánh giá hoạt động thanh tra, kiểm tra thời gian qua đã có sự đổi mới và hiệu quả ngày càng cao. Đề tài cũng đã đánh giá khái quát thực trạng văn hoá thanh tra và xây dựng văn hoá thanh tra, chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra trong suốt quá trình phát triển của ngành, chỉ ra những mặt đã làm được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những mặt hạn chế.

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn, Ban Chủ nhiệm đề tài đưa ra 3 định hướng, 5 giải pháp để xây dựng văn hoá thanh tra và chuẩn mực đạo đức cán bộ thanh tra. 3 định hướng gồm: Xây dựng văn hoá thanh tra dưới sự chỉ đạo của Đảng, đặt trong bối cảnh phát triển văn hoá Việt Nam, văn hoá chính trị, văn hoá quản lý và văn hoá nghề; phát triển văn hoá thanh tra hướng đến việc nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra, giữ gìn, phát huy truyền thống vẻ vang của ngành Thanh tra và xây dựng hình ảnh ngành Thanh tra tốt đẹp; xây dựng văn hoá thanh tra đặt trọng tâm vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra có đạo đức cách mạng, yêu nghề, nghiêm túc, trung thực, mềm dẻo nhưng cương quyết, thuyết phục và cầu thị. 5 nhóm giải pháp là: Nâng cao năng lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức Đảng, các cơ quan thanh tra đối với việc xây dựng văn hoá thanh tra và đạo đức cán bộ thanh tra; củng cố và hoàn thiện hệ thống tri thức lý luận, phương pháp, kỹ năng hoạt động thanh tra; hoàn thiện thể chế về tổ chức và hoạt động, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra; tiêu chuẩn hoá cán bộ và giáo dục đạo đức, bồi dưỡng phẩm chất, ý thức trách nhiệm nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới; tăng cường truyền thông, đổi mới và hoàn thiện quy trình, phương thức hoạt động thanh tra nhằm xây dựng hình ảnh của ngành Thanh tra gần gũi, thân thiện.

Đề tài đã được hội đồng nghiệm thu loại xuất sắc. Thay mặt Hội đồng nghiệm thu, GS.TS Phùng Hữu Phú nhấn mạnh, đề tài nên tiếp tục nghiên cứu sâu, bổ sung hoàn chỉnh để có thể cho xuất bản rộng rãi không chỉ trong ngành Thanh tra mà cả trong xã hội vì đây là một nguồn tư liệu phong phú và quý báu.

Thanhtra.gov.vn