Tân thủ tướng Nga Victor Zubkov, người đứng từng đầu cơ quan quản lý tài chính liên bang với nhiều kinh nghiệm trong phát hiện các gian lận tài chính. Ảnh BBC

Sau khi nhận chức, Tân thủ tướng Nga Viktor Zubkov đã có một bài phát biểu rất ấn tượng trước Duma quốc gia (Hạ viện) Nga. Vị tân Thủ tướng này khẳng định chống tham nhũng đã và sẽ luôn là vấn đề được coi trọng trong chính phủ mới. Mặc dù còn nhiều hoài nghi nhưng trước những động thái quyết liệt mới và cách xử sự mới của chính phủ mới cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cuộc chiến này. Người dân Nga đang kỳ vọng vào những bàn tay mạnh hơn và sạch hơn trong cuộc chiến vốn đầy cam go này. Biết là không dễ nhưng những tuyên bố của ông Viktor Zubkov có cơ sở khi ông là người rất có kinh nghiệm trong việc "điều trị căn bệnh kinh niên" này...

Theo Thủ tướng Zubkov, để giải quyết “căn bệnh kinh niên” này, Nga cần thành lập một cơ quan chuyên trách tựa như cơ quan giám sát tài chính mà ông lãnh đạo từ năm 2001. Ông Zubkov cho rằng một cơ quan như vậy sẽ có đủ năng lực tiếp nhận và xử lý một cách thường xuyên liên tục các vấn đề tham nhũng. Chính ông Zubkov là người có công lớn đưa nước Nga năm 2002 ra khỏi “danh sách đen” của Nhóm hành động tài chính (GAFI), một tổ chức liên chính phủ chịu trách nhiệm đấu tranh chống rửa tiền. Các phương tiện truyền thông Nga vì thế thường ví von ông là “điệp viên tài chính”.

Dự kiến vào ngày 8-10 tới, Hội đồng An ninh Nga sẽ có cuộc họp bàn về đề tài chống tham nhũng nhằm phác thảo chiến lược mới và thành lập cơ quan chuyên trách chống tham nhũng. Thực ra thời gian qua, Tổng thống Vladimir Putin cũng rất nỗ lực bài trừ vấn nạn này. Cụ thể là trong vòng một năm trở lại đây đã có cả chục thị trưởng bị cáo buộc tham nhũng và phải chịu những hình phạt thích đáng. Tại Nga, phần lớn các nguồn lực tài chính đều tập trung ở các thành phố, nơi chiếm 73% dân số. Các thị trưởng là những nhân vật có ảnh hưởng đến việc kiểm soát phần lớn nguồn thu của các địa phương.

Tuy nhiên, các nỗ lực trên chưa thể ngăn chặn sự thất thoát nghiêm trọng tài sản công. Theo ông Alexander Buksman, Viện phó Viện Công tố liên bang, tổng số tiền tham nhũng tại nước này liên tục tăng mạnh, từ 33,5 tỉ USD năm 2001 lên hơn 240 tỉ USD năm 2006, tức tương đương với ngân sách nhà nước. Masha Lipman, một chuyên gia của Trung tâm Carnegie Mát-xcơ-va, nhận xét: “Tham nhũng có mặt trên khắp nước Nga và đây là vấn đề thường trực trong đời sống”. Để giải quyết nó, theo ông Lipman, nước Nga cần phải tái cơ cấu một cách sâu rộng hệ thống chính trị và tiến trình làm luật”.

Nhật báo Kommersant của Nga thì có cái nhìn khác khi cho rằng chống tham nhũng là một trong những chủ đề then chốt trong chiến dịch vận động tranh cử chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc hội ngày 2-12 cũng như bầu cử tổng thống tháng 3-2008. The báo này, chống tham nhũng giống như đề tài Chechnya và chống khủng bố vốn từng giúp ông Putin, một người ít được công chúng biết đến nhưng nhanh chóng trở thành tổng thống dân cử hồi tháng 3-2000.

PN (Theo Le Monde, Themoscowtimes)