Đền độc cước trước khi tu bổ

Thời gian qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng có nhiều lời kêu cứu về việc UBND thị xã Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa-chủ đầu tư dự án tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đền Độc Cước đã dỡ bỏ đi ngôi đền cũ, dựng lên một ngôi đền hoàn toàn mới? Vậy sự thật ở đây là gì? Ai là người phải chịu trách nhiệm?

Không biết hay cố tình bỏ qua?

Năm 2002, UBND thị xã Sầm Sơn có gửi công văn 1000/CV-UB xin ý kiến của Bộ VH-TT (trước đây) về dự án tu bổ, tôn tạo di tích đền Độc Cước là di tích quốc gia. Ngày 6-3-2003, Bộ VH-TT có công văn 1002/VHTT-BTBT đồng ý cho Sầm Sơn tu bổ, tôn tạo và Bộ ủy nhiệm cho Cục Bảo tồn bảo tàng (nay là Cục Di sản văn hóa) xem xét phê duyệt thiết kế kỹ thuật của dự án. Năm 2006, UBND thị xã Sầm Sơn (được tỉnh cấp 2 tỷ đồng) làm chủ đầu tư thực hiện dự án. Tuy nhiên, UBND thị xã Sầm Sơn không biết hay cố tình bỏ qua không đưa hồ sơ thiết kế lên Cục Di sản văn hóa (DSVH) phê duyệt mà chỉ trình hồ sơ lên Sở Xây dựng và UBND tỉnh phê duyệt. Được sự đồng ý của hai cơ quan trên, chủ đầu tư và nhà thầu (Công ty cổ phần phục chế công trình văn hóa-Sở VH-TT TP Hà Nội) đã vội vàng cho thi công, tháng 10-2006 dự án được khởi công, nhưng mãi sau 2 tháng thi công cán bộ giám sát công trình của Sở VH-TT mới phát hiện hồ sơ thiết kế của dự án chưa có sự phê duyệt (đồng ý) của Cục DSVH. Sau khi chuyện sai phạm vỡ lở, Sở VH-TT tỉnh Thanh Hóa có công văn số 956 gửi UBND thị xã Sầm Sơn đề nghị tạm dừng thi công tu bổ, tôn tạo đền Độc Cước. Để “chữa cháy”, ông Phạm Giang Châu-Phó chủ tịch UBND thị xã Sầm Sơn, Trưởng ban quản lý dự án đã làm tờ trình số 97 ngày 1-12-2006 gửi Cục DSVH xin thẩm định, phê duyệt thiết kế dự án mà đáng lý ra ông phải thực hiện trước khi thi công. Ngày 13-12-2006, Cục DSVH đã có công văn số 119 hướng dẫn cho chủ đầu tư phải lập hồ sơ thiết kế để Cục DSVH phê duyệt đồng thời hướng dẫn chi tiết, cách xử lý hồ sơ và trình tự thi công công trình. Nhưng chủ đầu tư vẫn cố tình không thực hiện chỉnh sửa thiết kế theo hướng dẫn của Cục DSVH mà nhà thầu vẫn tiếp tục thi công theo thiết kế cũ.

Sai nhưng vẫn cố tình làm:

Xây một ngôi đền... đàng hoàng sang trọng hơn!?

Sau khi nhận được công văn 1099/DS-DT ngày 6-12-2006 của Cục DSVH, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Vương Văn Việt có ý kiến “giao Sở VH-TT và UBND thị xã Sầm Sơn thực hiện nghiêm túc ý kiến của Cục DSVH về việc đình chỉ thi công tu bổ di tích đền Độc Cước. Khi nào có ý kiến thỏa thuận của Bộ VH-TT và các cơ quan chuyên ngành mới triển khai tiếp”. Tuy nhiên, chủ đầu tư đã phớt lờ ý kiến trên, công trình vẫn tiếp tục thi công với tốc độ nhanh hơn trước. Buộc Cục DSVH lại có công văn 189/DSVH-DT ngày 1-3-2007 gửi UBND thị xã Sầm Sơn phê phán chủ đầu tư đã không thực hiện nghiêm túc quy chế bảo quản, tu bổ, tôn tạo, khu Tiền Đường thay mới quá nhiều, không bảo tồn được yếu tố gốc; các cấu kiện của tòa Trung Đường và Hậu Cung sử dụng gỗ chưa bảo đảm chất lượng… nhưng vẫn không cản được sự liều lĩnh của chủ đầu tư. Theo bản thống kê đánh giá cấu kiện kiến trúc đền Độc Cước (sau khi hạ giải, ngoài các cấu kiện đã lắp dựng, sử dụng lại) thì có rất nhiều cấu kiện còn tốt đã bị chủ đầu tư và nhà thầu bỏ đi, cụ thể như: cấu kiện có thể sử dụng lại là 168 cấu kiện; cấu kiện phải nối vá, thay cốt, vá mang là 78 cái, trong khi chỉ có 83 cấu kiện phải thay mới hoàn toàn. Sự việc không dừng ở đây, ngày 8-4-2007 ông Đặng Văn Bài, Cục trưởng Cục DSVH đã về dự họp với Sở VH-TT, UBND thị xã Sầm Sơn, Ban
Những chỗ đã bị làm mới hoàn toàn

quản lý dự án, đại diện nhà thầu thi công… tại đền Độc Cước. Cục trưởng kết luận “không thể làm mới như thế này được, có nhiều cấu kiện còn rất tốt nhưng đã bị bỏ đi, không phải dựng lên rồi là chấp nhận. Đã sai thì phải nghiêm chỉnh sửa chữa”. Nhưng chủ đầu tư đã “bỏ ngoài tai”, ngôi đền vẫn được “làm mới” và được khánh thành vào ngày 30-4-2007, bất chấp ý kiến của Cục DSVH. Vậy là một lần nữa ý kiến của Cục DSVH đã bị phớt lờ.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Ngày 2-7-2007, Chánh thanh tra Bộ VH-TT đã có công văn gửi ông Văn Đình Sâm (công dân tố cáo) với ý kiến “Việc tu bổ, tôn tạo di tích đền Độc Cước, các cơ quan chức năng của Bộ VH-TT đã biết và đồng thời đã yêu cầu Sở VH-TT tỉnh, UBND thị xã Sầm Sơn, Ban quản lý di tích và danh thắng tỉnh Thanh Hóa thực hiện đúng theo quy định của Luật DSVH nhằm bảo tồn các yếu tố gốc và giữ gìn tính toàn vẹn của di tích. Việc xử lý trách nhiệm đối với cá

Những chỗ đã bị làm mới hoàn toàn

nhân và tập thể thuộc thẩm quyền của các cơ quan chức năng của tỉnh Thanh Hóa”. Vậy trách nhiệm thuộc về ai? Dư luận đang đặt ra câu hỏi cho ông Phạm Giang Châu-Phó chủ tịch UBND thị xã Sầm Sơn-Trưởng ban quản lý dự án vì động cơ gì, mục đích gì đã cố tình làm trái, vi phạm Luật DSVH. Số tiền do cố ý làm trái đã lãng phí là bao nhiêu? Dư luận và công luận đang chờ đợi các cơ quan pháp luật vào cuộc và hãy cứu lấy đền Độc Cước khi còn chưa muộn.

NGUYỄN MAI - Báo QĐND