Từ năm 1993, Văn phòng UBND huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp, bắt đầu lập quỹ trái phép. Qua 15 năm với 5 nhiệm kỳ chủ tịch huyện, nguồn quỹ đen vẫn tồn tại và không ngừng phát triển!

“Quỹ hỗ trợ xã khó khăn”

Sự việc được Thanh tra tỉnh Đồng Tháp phát hiện vào cuối năm 2008, khi ông Lê Ái Việt, Chủ tịch UBND huyện Châu Thành, cử người đến Thanh tra tỉnh “xin ý kiến” xử lý nguồn quỹ mà từ lâu cơ quan này đã thu và chi ngoài ngân sách. Theo báo cáo của huyện thì tổng thu quỹ đen từ năm 1996 đến tháng 11.2008 là 5,628 tỉ đồng và đã chi hết 4,998 tỉ đồng, số tiền tồn quỹ hơn 630 triệu đồng. Thế nhưng, qua thanh tra phát hiện: quỹ đen đã phát sinh từ năm 1993 đến nay là 8,424 tỉ đồng và 8.483 USD, trong đó đã chi hết 5,709 tỉ đồng. Riêng số tồn quỹ 2,714 tỉ đồng và 8.483 USD thì đem gửi ngân hàng 1,103 tỉ đồng, cho tạm ứng 1,4 tỉ đồng, trong số này đã tự... xóa nợ hết 1,096 tỉ đồng!

Kết quả thanh tra cho thấy việc lập quỹ đen tại UBND huyện Châu Thành theo chủ trương “xuyên suốt” của các chủ tịch và phó chủ tịch UBND huyện nối tiếp nhau qua các nhiệm kỳ. Theo giải trình của các nguyên chủ tịch UBND huyện như ông Nguyễn Văn Nam, Huỳnh Thanh Quang và đương kim Chủ tịch Lê Ái Việt, thì mục đích lập quỹ đen “vì UBND huyện phải đối nội, đối ngoại, dẫn đến tiếp khách nhiều... nên ngân sách không thể chi được!”. Còn theo cựu Chủ tịch Nguyễn Hoài Bảo thì chủ trương lập quỹ đen của huyện nhằm mục đích... chi hỗ trợ cho các công trình cơ sở hạ tầng và các xã khó khăn (!).

Trong thời kỳ ông Võ Văn Hồng làm chủ tịch huyện, tổng thu quỹ đen là 348,9 triệu đồng và tổng chi 162,5 triệu đồng. Từ năm 1995-1999, dưới thời ông Nguyễn Hoài Bảo, tổng quỹ đen vọt lên 2,4 tỉ đồng và tổng chi hết 1,165 tỉ đồng. Khi ông Nguyễn Văn Nam làm chủ tịch (2000-2001), tổng quỹ đen là 1,556 tỉ đồng và tổng chi 1,266 tỉ đồng. “Nổi bật” nhất là giai đoạn ông Huỳnh Thanh Quang làm chủ tịch (2002-2005), tổng quỹ đen lên tới 2,706 tỉ đồng và tổng chi hết 2,404 tỉ đồng. Riêng từ năm 2006 đến nay, khi ông Lê Ái Việt làm chủ tịch và ông Lê Anh Việt làm chánh văn phòng, tổng thu quỹ đen là 1,407 tỉ đồng và tổng chi hơn 710 triệu đồng.

Chiếc xe tải biến mất

Có hàng chục khoản thu được đưa vào quỹ đen. Từ nguồn sản xuất cá giống, tiền cho thuê mặt bằng nuôi thủy sản, tiền cho thuê đất, cho thuê nhà máy nước đá, tiền giải tỏa bồi thường mở rộng quốc lộ và tiền thu từ việc bán doanh nghiệp... Việc chi xài cũng hết sức tùy tiện, khó hiểu. Ví dụ như trong tổng chi 5,709 tỉ đồng có các khoản: chi phí hoạt động (415,5 triệu đồng), chi tiếp khách (911,2 triệu đồng), mua sắm tài sản (874 triệu đồng), đám tiệc (385 triệu đồng) và chi cho cá nhân đi tham quan, lễ, tết, mua sắm điện thoại di động, thẻ điện thoại di động (1,948 tỉ đồng).

Theo chỉ đạo của Chủ tịch Huỳnh Thanh Quang và các phó chủ tịch Nguyễn Thụy Lệ, Nguyễn Thành Sang, Lê Văn Nghiệp... nhằm hợp thức hóa số tiền mà các vị này đã tạm ứng, kế toán Nguyễn Thị Kim Thoa đã lập 33 chứng từ để thanh toán khống “tiền tiếp khách” tổng cộng 29,3 triệu đồng. Thủ quỹ Phạm Thị Kim Hoa cũng lập 6 chứng từ khống với số tiền 8,9 triệu đồng và tài xế Vũ Mạnh Hải lập tới 124 chứng từ khống để quyết toán 53,8 triệu đồng. Tương tự, sau khi chi tiền mua xe gắn máy cho Chủ tịch Nguyễn Văn Nam, Chánh văn phòng UBND huyện Đoàn Văn Sang đã chỉ đạo cho Phạm Thị Kim Hoa lập 3 phiếu chi khống 26 triệu đồng để mua... cây kiểng, thăm bệnh và đi đám.

Năm 2003, Chủ tịch Huỳnh Thanh Quang cùng Chánh văn phòng UBND huyện Đoàn Văn Sang lên TP.HCM mua một chiếc xáng và chiếc cần cẩu trị giá 557,7 triệu đồng đem về hùn với Công ty TNHH Thành Đạt. Đến tháng 6.2003 ông Quang tiếp tục chỉ đạo lấy quỹ đen để mua và hùn thêm chiếc máy đào Kobe. Theo thỏa thuận, Văn phòng Huyện ủy, Văn phòng UBND huyện và Công ty Thành Đạt, mỗi bên góp vốn 68,7 triệu đồng. Cả xáng cạp và Kobe đều giao cho Công ty Thành Đạt chủ động kinh doanh và chia đều lãi hoặc lỗ theo tỷ lệ góp vốn. Mãi đến cuối năm 2008, đoàn thanh tra phát hiện Công ty Thành Đạt đã bán chiếc Kobe gần 3 năm trước nhưng vẫn không chi trả phần vốn góp và lợi nhuận cho Văn phòng Huyện ủy và UBND huyện Châu Thành.

Qua làm việc với đoàn thanh tra, đại diện Công ty Thành Đạt thừa nhận đã chiếm dụng số tiền của 2 đơn vị “hợp tác” để... làm vốn kinh doanh! Tuy nhiên, họ cho biết khi bán chiếc Kobe đã có trao đổi và được sự thống nhất của bí thư huyện ủy bấy giờ là ông Huỳnh Thanh Quang và chủ tịch huyện là ông Lê Ái Việt. Ngoài ra, qua thanh tra còn phát hiện Văn phòng UBND huyện Châu Thành từng mua một chiếc xe IFA 7 tấn, biển số 66A-3316, do tài xế Vũ Mạnh Hải lái về và giao cho Chánh văn phòng UBND huyện lúc bấy giờ là ông Nguyễn Văn Trung quản lý. Hiện nay ông Trung đã mất, còn chiếc xe đó ông Trung đã bán cho ai thì chẳng ai biết!

Tùy tiện cho mượn và xóa nợ

Từ năm 1999-2004, các ông Nguyễn Hoài Bảo rồi Huỳnh Thanh Quang đã chủ trương lấy tiền từ quỹ đen để cho tập thể, cá nhân mượn rồi sau đó tự xóa nợ với tổng số tiền lên đến 1,285 tỉ đồng. Trong đó tập thể 9 xã, thị trấn, công an và huyện đội được xóa nợ tổng cộng 529,2 triệu đồng; các cá nhân và Văn phòng UBND huyện mượn và xóa nợ 756 triệu đồng.

Đáng lưu ý là theo hồ sơ của huyện thì xã Tân Nhuận Đông được xóa nợ 29,8 triệu đồng và xã An Hiệp được xóa nợ 48,1 triệu đồng. Nhưng qua làm việc với thanh tra thì cả 2 xã đều không thừa nhận có nợ và cũng không có văn bản xin xóa nợ, mà thực chất là UBND huyện Châu Thành đã... xóa nợ khống!

Theo kết luận thanh tra thì việc làm sai trái, kéo dài từ năm 1993 đến nay tại Văn phòng UBND huyện Châu Thành đã gây thất thoát 7,513 tỉ đồng. Trong đó, trách nhiệm lớn nhất là ông Huỳnh Thanh Quang, đã chi sai 2,404 tỉ đồng và ông Nguyễn Văn Nam chi sai 1,266 tỉ đồng. Riêng trách nhiệm duyệt chi thì ông Võ Văn Hồng 160,1 triệu đồng, ông Nguyễn Hoài Bảo 939,3 triệu đồng, ông Nguyễn Văn Nam 858 triệu đồng, ông Huỳnh Thanh Quang 2,072 tỉ đồng và ông Lê Ái Việt 565,2 triệu đồng.

Xét tính chất đặc biệt nghiêm trọng của việc cố ý làm trái và lập quỹ trái phép, Thanh tra tỉnh Đồng Tháp đã chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để tiếp tục làm rõ.

Báo Thanh niên