"Hà Nội cần thiết lập một đường dây nóng để nhận các tố cáo về vi phạm xây dựng, người tố cáo đúng sẽ được thưởng ở mức cao nhất và ngay lập tức" - một bạn đọc viết.

1.200 người là quá nhiều

Các báo đưa tin, ngày 5/9, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã ký quyết định thành lập lực lượng Thanh tra xây dựng tại 232 xã, phường, thị trấn. Theo đó, mỗi xã, phường có từ 3 đến 4 thanh tra viên do một phó Chủ tịch UBND phụ trách và mỗi quận, huyện sẽ có 15 thanh tra viên, chưa tính đến thanh tra viên xây dựng cấp thành phố.

Như vậy, Hà Nội sẽ có một lực lượng thanh tra viên Xây dựng khoảng 1.200 người. Vấn đề đặt ra là:

1. Với lực lượng đông đảo như vậy có đảm bảo giảm bớt vi phạm xây dựng, tiến tới xóa bỏ tình trạng này ở Hà Nội.

2. Có cần duy trì một lực lượng quá đông như vậy không ở cả ba cấp hành chính? Có cách nào tổ chức gọn nhẹ và hiệu quả hơn không?

3. Chất lượng của đội ngũ 1.200 thanh tra viên này có đáp ứng được yêu cầu đặt ra hay không (có trình độ nghiệp vụ thanh tra, hiểu biết pháp luật, có sức khỏe, có đạo đức)?. Hay tiếp tục tình trạng đội ngũ làm công tác thanh tra xây dựng gồm những người không có khả năng làm việc ở nơi khác, nhưng là con em của công chức địa phương, ngành được bố trí vào, chấp nhận lương ít nhưng bổng nhiều vì “làm luật”.

Thực tế, hiện nay đội ngũ thanh tra viên xây dựng và nhân viên quản lý trật tự xây dựng đô thị ở Hà Nội đã khá đông đảo, nhưng hiệu quả xử lý vi phạm xây dựng không cao.

Theo chúng tôi, Hà Nội (ở đây chỉ nói tới khu vực các quận nội thành), không phải là một thành phố quá lớn; không nhất thiết phải xây dựng đội ngũ thanh tra quá đông như vậy. Có một cách tổ chức khác, chỉ cần một lực lượng đặc nhiệm, tinh nhuệ không quá 50 thanh tra viên xây dựng và chỉ tổ chức ở cấp thành phố.

Cần tập trung tinh nhuệ cho 50 người là đủ

Hà Nội tập trung trang bị cho lực lượng này, ví dụ: mỗi thanh tra viên sẽ có một xe máy chuyên dụng, có bộ đàm, camera (chi phí cũng không phải quá lớn); có quyền đình chỉ và phạt vi phạm xây dựng ngay khi phát hiện. Thanh tra viên xây dựng có quyền yêu cầu bất cứ chủ đầu tư hoặc nhà thầu phải trình giấy phép xây dựng, có quyền yêu cầu cơ quan cấp phép xây dựng cung cấp thông tin cụ thể về giấy phép xây dựng.

Với điều kiện hiện nay, chỉ cần một cú gọi điện thoại thanh tra viên xây dựng

Ý kiến của bạn về vấn đề này hoặc những vấn đề bức xúc khác xin gửi đến Diễn đàn thanh tra qua địa chỉ e-mail: ttcp@thanhtra.gov.vn

có thể xác định được địa điểm xây dựng họ đang kiểm tra có giấy phép xây dựng hay không và nếu có giấy phép xây dựng, nhà thầu thi công có tuân theo hay không. Để xử lý nghiêm những vi phạm này, thành phố Hà Nội cho phép các thanh tra viên này được quyền phạt ở mức cao nhất, và giao cho một vị phó chủ tịch thành phố sẵn sàng ký những quyết định vượt quá thẩm quyền của thanh tra viên. Quy trình xử lý đối với thanh tra viên là ngay lập tức khi có vi phạm xảy ra và đối với trường hợp vượt thẩm quyền của thanh tra viên là không quá 24 giờ.

Hà Nội cần thiết lập một đường dây nóng để nhận các tố cáo về vi phạm xây dựng, người tố cáo đúng sẽ được thưởng ở mức cao nhất và ngay lập tức. Người dân cũng có thể tố cáo về những thanh tra viên hành xử không đúng và đội trưởng thanh tra có trách nhiệm giải quyết ngay lập tức về những tố cáo này, đình chỉ ngay những thanh tra viên vi phạm và đề nghị xử lý kỷ luật họ ở mức cao nhất.

Các khoản tiền thu được từ phạt vi phạm và tịch thu phương tiện vi phạm sẽ được bố trí chủ yếu cho việc duy trì đội thanh tra này cũng như thưởng cho những người tố cáo vi phạm xây dựng.

Lựa chọn "chất" hay "lượng"?

Sẽ dễ cho Hà Nội trong việc tuyển chọn 50 thanh tra viên có chất lượng, nghiệp vụ cao, đạo đức tốt, sau đó trả lương cao (bao gồm cả phụ cấp đặc biệt), trang bị cho họ ở mức tốt nhất, hiện đại nhất.

Sẽ là bất khả thi cho Hà Nội trong việc tuyển chọn và duy trì một lực lượng thanh tra xây dựng 1200 người có chất lượng tốt và hoạt động hiệu quả. Và nếu giả sử lực lượng này hoạt động hiệu quả dẫn đến vi phạm xây dựng giảm bớt rõ rệt (điều mà theo chúng tôi chỉ là ước mơ nếu tiếp tục như hiện nay) thì cần duy trì 1.200 thanh tra viên làm gì. Nếu tình trạng vi phạm xây dựng tiếp tục tràn lan, càng chứng tỏ lực lượng thanh tra xây dựng được chia cắt ở ba cấp hoạt động không có hiệu quả.

Chúng tôi mong rằng lãnh đạo thành phố Hà Nội sẽ có lựa chọn đúng cho dù có thể là muộn. Nếu các vị còn lo ngại về đề xuất trên, hãy bắt đầu thử từ một số quận, sẽ thành lập một đội thanh tra có địa bàn hoạt động ở 3 đến 4 quận, với không quá 25 thanh tra viên tinh nhuệ như đề xuất trên. Sau đó nếu có hiệu quả sẽ nhân rộng toàn thành phố (quận nội thành).

Còn nếu tiếp tục duy trì đội ngũ 1.200 thanh tra viên xây dựng, chắc chắn Thành phố sẽ phải tiếp tục tăng thêm lực lượng thanh tra viên từ các ngành khác (như giao thông công chính, giáo dục, y tế, an toàn thực phẩm, quản lý thị trường, thuế vụ, lao động, môi trường, địa chính, văn hóa ....), vì các ngành này cũng đều cho rằng các vi phạm hành chính trong ngành mình quản lý cũng tràn lan, rất nghiêm trọng, nếu không tăng cường lực lượng sẽ không hạn chế được các vi phạm.

Và khi đó đội ngũ công chức viên về thanh tra Hà Nội sẽ lên đến hàng chục nghìn người, ngân sách không thể kham nổi, đời sống thanh tra viên không được đảm bảo dẫn đến họ dễ “làm luật” để tăng thu nhập. Do đó, các vi phạm khó được xử lý nghiêm, tình trạng vi phạm do “nhờn thuốc” lại càng tăng lên, kéo theo vòng luẩn quẩn. Chuyện về giảm bớt “biên chế nhà nước” khi đó mãi mãi là chỉ chuyện đùa.

Lãnh đạo Hà Nội đang đứng trước sự lựa chọn cần “chất” hay cần “lượng”.

Tuyết Phương (Đống Đa, Hà Nội) - VNN