Tính chất cuộc chiến với tham nhũng là đấu trí và đấu lực. Đấu trí bằng pháp luật, đấu lực bằng chứng cứ. Nhiều “chiến sĩ chống tham nhũng” góp tiếng vạch phương án tác chiến với vấn nạn này trong cuộc tọa đàm ngày 13/5.

Toạ đàm “Nâng cao tính trách nhiệm và minh bạch, giảm tham nhũng - giải pháp và cách thực hiện” nằm trong khuôn khổ Ngày sáng tạo Việt Nam 2009 do Ngân hàng thế giới (WB) và Thanh tra Chính phủ phối hợp tổ chức đã thu hút sự quan tâm đông đảo của công chúng vì tại diễn đàn có nhiều gương mặt điẻn hình tiêu biểu cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng.

Góp tiếng nói tại buổi toạ đàm, KTS Trần Thanh Vân, người phụ nữ đã phá nhiều vụ “xẻ thịt” đất công tại Hà Nội, gần đây nhất là vụ khách sạn trong công viên Thống Nhất cho rằng dư luận là một vũ khí hiệu quả “tẩy” tham nhũng. Theo bà Vân, công luận đòi hỏi thông tin minh bạch, minh bạch trong quá trình tranh luận và trong xử lý vụ việc sau đấu tranh, điều này làm trong sạch hoá các dự án. Chính sự minh bạch các dự án sẽ khắc phục tình trạng nhiều dự án đã tốn tiền đầu tư nay phải huỷ bỏ.Cũng theo bà Vân, cuộc chiến với tham nhũng là của cả xã hội, trong đó cần rất nhiều các nhà khoa học. “Vũ khí” trí tuệ này lợi hại vì không chỉ có thể vận dụng lý lẽ chuyên môn để chứng minh cho lập luận của mình mà còn rất khôn khéo bóc trần sự thật.

Người phát hiện 5 vụ tiêu cực, tham nhũng đất đai ở khu dân cư Võng Thị (phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội), một trong 10 cá nhân tiêu biểu được Ban chỉ đạo TƯ phòng chống tham nhũng vinh danh vừa qua - đại tá về hưu Nguyễn Văn Vượng cũng chia sẻ kinh nghiệm của mình. Ông Vượng nêu quan điểm phòng chống tham nhũng bằng tư duy nhà binh, tư duy quân sự của mình.

Vị đại tá về hưu diễn giải, phòng chống tham nhũng là một cuộc đấu tranh, cần lập được “phương án tác chiến” hay nói cách khác là “kế hoạch đấu tranh”. “Tính chất của cuộc chiến là đấu trí và đấu lực. Trong đó, “đấu trí” bao gồm đấu bằng luật pháp và trí tuệ. Luật pháp bao gồm các luật khiếu nại tố cáo, luật đất đai, luật hình sự… để phân tích rõ sai phạm. Đấu bằng trí tuệ là phải nhớ gần như thuộc lòng toàn bộ văn bản gốc và chứng cứ tranh luận để phản bác các luận điểm lấp liếm của “giặc”. Dùng trí tuệ để phân tích và bảo vệ chân lý. Đấu lực, chủ yếu là bằng những chứng cứ sát thực vì luật trọng cứ hơn trọng cung. Đối tượng tham nhũng, tiêu cực chỉ khuất phục khi ta có đầy đủ chứng cứ, không thể chối cãi” - đại tá Nguyễn Văn Vượng lập luận.

Ông Vượng cũng nhấn mạnh việc xác định phương châm tác chiến trong kế hoạch đấu tranh. Ông nêu 3 nguyên tắc phải tuyệt đối tuân thủ: Không khiếu kiện đông người, không vượt cấp và bảo đảm giữ vững ổn định chính trị. Ngoài ra, vị lính già từng một thời binh lửa cho rằng, mỗi cuộc chiến cần có bước đi linh hoạt theo thực tế đấu tranh từng thời kỳ. Phải xác định là cuộc chiến là trường kỳ, cam go, quyết liệt nên phải “kiên trì- kiên quyết- quyết liệt”.

Đại diện Ủy ban TƯ Mặt trận tổ quốc Việt Nam, trưởng ban Dân chủ - pháp luật Trần Ngọc Mẫn tham gia ý kiến rằng, không thiếu những công cụ giám sát, đấu tranh tham nhũng. Theo quy định của Hiến pháp, pháp luật, Mặt trận tổ quốc, ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư cộng đồng có quyền giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước. Các tổ chức này cũng có quyền kiến nghị cơ quan, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền xem xét, xử lý những vi phạm pháp luật và trả lời cho cơ quan giám sát và người dân có kiến nghị kết quả xử lý. Tuy nhiên, đến nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định chế tài đối với các cơ quan, tổ chức cá nhân có thẩm quyền nếu họ không thực hiện trách nhiệm xem xét, giải quyết và xử lý các vi phạm pháp luật. Hiệu quả giám sát do đó rất kém. Thao tác “bài bản”, ông Mẫn đưa ra kiến nghị ban hành các quy định, chế tài để hoạt động giám sát của nhân dân, mặt trận đi vào thực chất và có kết quả thiết thực.